هویت گم گشته‌ی افغانستانی‌ها در سرگردانی قانون

هنوزهم بحث هویت قومی در افغانستان از پیچیده ترین و معضل ترین بحث‌ها است که قوه مقننه و مجریه کشور، نزدیک به‌چهار سال است که درگیر این منازعه تنش‌زا روی شناسنامه‌های برقی می‌باشند.

مجلس نمایندگان، روز گذشته فرمان تقنینی رییس جمهورغنی، مبنی بر درج «افغان» مسایل قومیت، ملیت را رد کرد که این امر واکنش‌های مثبت و منفی زیادی را در سطح جامعه برانگیخته است.

شماری از کارشناسان و اعضای مجلس نمایندگان، فرمان تقنینی رییس جمهور در این خصوص را برخواسته از دیدگاهای سیاسی و قومی می‌دانند.

چمن شاه اعتمادی عضو مجلس نمایندگان، به‌رادیو آسیای میانه می‌گوید، چند سال پیش این قانون با جنجال های طولانی تصویب شده و به توشیح رییس جمهور هم رسید، در جریده رسمی نیز به نشر رسید اما، بنا به مداخلات افراد و عوامل گوناگون شناسنامه‌های برقی توزیع نشد.

اعتمادی درج مسایل قومیت و ملیت در شناسنامه‌های برقی را اضافی و غیر ضروری پنداشته می‌گوید که در خود این شناسنامه‌ها، هویت افغانستانی بودن افراد مشخص است، دیگر ضرور نیست تا دوباه این مسایل در آن ذکر شود. به‌گفته اعتمادی، مسایل قومیت و مشخصات دیگر کافیست که در دیتابس درج شود، نه در روی شناسنامه‌ها.

قانون ثبت احوال نفوس، به تاریخ ۱۱ جدی ۹۲ از سوی پارلمان کشور تصویب شد و به تاریخ ۱۰ قوس ۹۲ از سوی رییس جمهور توشیح گردید. این قانون در هفت فصل و سی و نه ماده برای تصویب به مجلس نمایندگان فرستاده شده بود و درآن هفت مادهء جنجالی وجود داشت.

اما پس از آن در اثر تلاش شماری افراد قوم‌گرا، از جانب رییس جمهور فرمان تقنینی صادر شد و با تغییر ماده‌های چهارم و ششم قرار شد کلمه‌ “افغان” و قومیت افراد در شناسنامه‌ها درج گردد.

صفیه صدیقی عضوی دیگر نمایندگان باورمند است که مشخص کردن شماری از مسایل غیر ضروری و دامن زدن به اختلاف میان شهروندان در افغانستان است که این امر به‌صلاح مردم و کشور نمی‌باشد.

وی، هم‌چنان در خصوص مسایل قومیت در شناسنامه‌ها می‌گوید که این مساله به آن دلیل ضرور است تا میزان نفوس اقوام در کشور معلوم شود.

با این‌حال، شماری کارشناسان درج مسایل قومیت را به‌آن دلیل مهم نمی‌دانند که ممکن است به‌مسایل قومی در کشور دامن بزند.

به اساس فیصله‌ روز دوشنبه ۸ عقرب ۹۶ مجلس نمایندگان، مشخصات درج شده در شناسنامه‌های شهروندان کشور، به قرار ذیل خواهد بود:

جمهوری اسلامی افغانستان- وزارت داخله- شناسنامه‌ تابعیت- نام- نام خانوادگی- نام پدر- نام پدرکلان- تاریخ ولادت- دین- محل سکونت اصلی و فعلی.

با این حال، حبیب الله رفیع از کارشناسان ادبیات پشتو می‌گوید که  شناسنامه می‌بایستی به‌اساس قانون اساسی یک کشور ساخته شود.

وی می‌گوید:« تذکره/ شناسنامه ، به‌معنای شناس‌نامه است و باید بر مبنای معرفی هویت یک شخص باشد و کلمه افغان/ افغانستان، در ماده دوم قانون اساسی آمده است که هر کس در افغانستان زندگی می‌کند افغان/ افغانستانی است، تذکره/ شناسنامه، نیز باید بر همین اساس ساخته شود.»

به هرحال، کارشناسان به این باورند که جنجال بر سر قانون شناسنامه‌های برقی، ریشه در مسایل سیاسی و امتیاز طلبی‌های قومی دارد که رییس جمهور تحت تاثیر این سیاست گذاران قرار گرفته و می‌کوشد تا روند توزیع آن به‌تاخیر افتد.

راضیه شاران- نازدانه حسنی

 

گذاشتن یک پاسخ